Forbhreathnú

Forbhreathnú / Overview

I nGaelscoileanna agus in aonaid Ghaeloideachais, cuirtear Curaclam Thuaisceart Éireann ar fáil trí mheán na Gaeilge. Cuireann an tumoideachas ar a gcumas do na daltaí an teanga a shealbhú i dtimpeallacht labhartha Ghaeilge.

Níl Gaeilge sa bhaile ag formhór na ndaltaí atá ag freastal ar Ghaelscoileanna. Tugann an Gaeloideachas deis do dhaltaí a bheith dátheangach agus ardleibhéal líofachta a bhaint amach sa Ghaeilge agus sa Bhéarla araon.

Fágann sé fosta gur féidir leo tairbhe a bhaint as buntáistí aitheanta an dátheangachais a bhfuil taighde idirnáisiúnta déanta orthu.

Sa réamhscoil, agus ag leanúint ar aghaidh isteach sa Bhonnchéim (Blianta 1 agus 2 den bhunscoil), forbraíonn páistí scileanna luatha teanga trí shúgradh, gníomhaíochtaí praiticiúla, scéalta, amhráin, rímeanna agus cluichí. Is de réir a chéile a fhorbraítear scileanna Gaeilge na bpáistí. Agus iad ag aistriú trí Eochairchéim 1 (Blianta 3 agus 4 den bhunscoil) agus Eochairchéim 2  (Blianta 5–7 den bhunscoil), is í an Ghaeilge an príomh-mhodh cumarsáide a bhíonn ag daltaí Gaelscoile. Faoi Eochairchéim 2, bainfidh gach dalta úsáid as an Ghaeilge i bhformhór na gcásanna foghlama.

De ghnáth, tosaítear ar theagasc foirmiúil an Bhéarla ag deireadh Bhliain 3 nó ag tús Bhliain 4 i nGaelscoileanna. Faoin am sin, bíonn scileanna litearthachta sealbhaithe ag na páistí sa Ghaeilge, scileanna a thig leo a aistriú agus a chur i bhfeidhm agus iad ag foghlaim an Bhéarla. Faoi dheireadh Eochairchéim 2, bíonn Gaelscoileanna ar comhchéim le scoileanna Béarla maidir le teanga agus litearthacht an Bhéarla.

Leanfaidh go leor daltaí Gaelscoile lena gcuid oideachais trí mheán na Gaeilge san iar-bhunscoil, áit a ndéanfaidh siad staidéar ar an churaclam iomlán, nó ar chuid de, trí mhéan na Gaeilge. Is féidir leo tabhairt faoi scrúduithe trí mhéan na Gaeilge ag leibhéal GCSE agus GCE chomh maith.

Cuireann muid réimse tacaíochta ar fáil do Ghaelscoileanna, mar shampla:

  • áiseanna teagaisc agus foghlama;
  • ábhair don fhorbairt ghairmiúil;
  • cáipéisí treorach; agus
  • comhairle faoin churaclam.

Overview / Forbhreathnú

In Irish-medium schools and units, the Northern Ireland Curriculum is delivered through the Irish language. This immersion education enables pupils to acquire the language through daily experience in an Irish language environment.

The Irish-medium sector is increasing significantly. In Northern Ireland, Irish-medium education is currently available in 51 pre-school settings, 36 primary schools and five post-primary schools.

Most pupils in Irish-medium schools come from an English-speaking background. Irish-medium education gives pupils the opportunity to become bilingual and achieve a high level of fluency in both English and Irish. It also means they can benefit from the internationally researched advantages of bilingualism.

In pre-school (Réamhscolaíocht), and continuing into the Foundation Stage (An Bhonnchéim) (primary Years 1 and 2), children develop early language skills through play, practical activities, stories, songs, rhymes and games. Children’s Irish language skills develop gradually. As they progress through Key Stage 1 (Eochairchéim 1) (primary Years 3 and 4) and Key Stage 2 (Eochairchéim 2) (primary Years 5–7), Irish will be established as their main medium of communication. By Key Stage 2, all children will use Irish in most learning situations.

In Irish-medium schools, the formal teaching of English usually starts at the end of primary Year 3 or at the beginning of primary Year 4. By this stage, children will have acquired literacy skills in Irish that they can transfer to English language learning. By the end of Key Stage 2 (Eochairchéim 2), children’s English language and literacy levels are comparable to that of their English-medium counterparts.

Many Irish-medium primary pupils will continue their education through Irish at post-primary level, covering all or some of the curriculum in Irish. They may also choose to sit examinations through Irish at GCSE and GCE level.

We provide a range of support for Irish-medium schools, including:

  • teaching and learning resources;
  • professional development materials;
  • guidance documents; and
  • advice on the curriculum.

An Chonair Forbartha

Réamhscolaíocht

Aois 3–4 / Roimh Bhliain 1

Cuirtear bliain amháin d’oideachas neamh-éigeantach ar fáil do pháistí i suíomh réamhscoile de ghnáth (suas le dhá bhliain go minic in earnáil an Ghaeloideachais). Bíonn páistí ag foghlaim ar a luas féin trí réimse leathan eispéireas foghlama agus gníomhaíochtaí dúshlánacha súgartha i dtimpeallacht spreagthach.

An Bhonnchéim

Aois 4-6

Is ionann an Bhonnchéim agus Bliain 1 agus 2 den bhunscoil. Sa Bhonnchéim, tógann páistí ar na heispéiris foghlama sa bhaile agus/nó sa réamhscoil. Bíonn siad ag foghlaim trí shúgradh dea-phleanáilte a thugann a ndúshlán, a fhorbraíonn a gcuid spéiseanna agus a spreagann fiosracht agus cruthaitheacht.

Eochairchéim 1 & 2

Aois 6-11

In Eochairchéim 1 (Blianta 3 agus 4 den bhunscoil), tógtar ar eispéiris foghlama na Bonnchéime, agus in Eochairchéim 2 (Blianta 5, 6 agus 7 den bhunscoil) tógtar ar eispéiris Eochairchéim 1. De réir mar a aistríonn páistí trí na heochairchéimeanna seo, is mó an bhéim a chuirtear ar an fhoghlaim fhoirmiúil ná ar an fhoghlaim neamhfhoirmiúil.

Eochairchéim 3

Aois 11-14

Ag Eochairchéim 3 (Blianta 8, 9 agus 10 den iar-bhunscoil), tógann an curaclam ar eispéiris foghlama na bunscoile. Freastalaíonn daltaí ar ranganna in ábhair éagsúla, agus is gnách le múinteoirí ábhair faoi leith a theagasc sna Blianta éagsúla.

Eochairchéim 4

Aois 14-16 / Cáilíochtaí

Ag Eochairchéim 4 (Blianta 11 agus 12 den iar-bhunscoil), tógtar ar an fhoghlaim a bhíonn ar siúl in Eochairchéim 3. Le riachtanais reachtúla an churaclaim a shásamh, déanann daltaí staidéar ar Réimsí Foghlama éigeantacha agus ar chúrsaí roghnacha a bhfuil cáilíochtaí ginearálta agus/nó feidhmeacha mar thoradh orthu.

Iar-16

Cáilíochtaí

Ag Iar-16 is féidir le daoine óga roghnú as an réimse cáilíochtaí a chuirtear ar fáil ag Leibhéal 3 ar an Regulated Qualifications Framework, cáilíochtaí A-leibhéal GCE san áireamh.